Dit begin dikwels onskuldig: ’n verjaarsdag, ’n sokkiewedstryd, ’n matriekafskeid. Maar kenners waarsku dat alkohol al hoe vroeër deel word van tieners se sosiale lewe — dikwels met minimale toesig en groot risiko.
Die algemene verskoning?
“Almal doen dit.”
Statistiek toon egter dat die meerderheid tieners nié gereeld drink nie — maar diegene wat dit doen, drink dikwels in gevaarlike hoeveelhede.
Volgens die World Health Organization verhoog vroeë blootstelling aan alkohol die risiko vir latere afhanklikheid, breinskade en impulsiewe besluitneming.
Waarom is tienerbreine kwesbaar?
Die adolessente brein ontwikkel steeds — veral die deel wat verantwoordelik is vir:
- Impulsbeheer
- Risiko-assessering
- Oordeelsvermoë
Alkohol beïnvloed presies hierdie funksies.
Die South African Medical Research Council waarsku dat Suid-Afrika reeds een van die hoogste vlakke van gevaarlike drinkpatrone onder jongmense toon.
Die partytjie-dinamika
Tipiese risikofaktore sluit in:
- Onbeheerde huispartytjies
- Ouers wat “eerder by die huis laat drink”
- Sosiale media-uitdagings
- Groepsdruk
- Toegang tot ouer familielede se drank
Die idee dat dit veiliger is om tieners “onder toesig” te laat drink, word nie deur navorsing ondersteun nie. Vroeë blootstelling normaliseer gedrag en verlaag grense.
Gevolge wat ouers onderskat
- Alkoholvergiftiging
- Onbeskermde seksuele gedrag
- Motorongelukke
- Fisiese gevegte
- Akademiese agteruitgang
Volgens Centers for Disease Control and Prevention hou onder-ouderdom-drink verband met verhoogde risiko vir beserings en geweld.
Wat kan ouers prakties doen?
✔ Stel duidelike, konsekwente grense.
✔ Ken die ouers van die partytjie-gasheer.
✔ Bevestig toesig en eindtye.
✔ Hou kommunikasielyne oop vir noodoproepe.
✔ Moenie alkohol aan minderjariges voorsien nie — dit is onwettig.
In Suid-Afrika verbied die Department of Trade, Industry and Competition se wetgewing die verkoop of voorsiening van alkohol aan persone onder 18.
Gesprek eerder as konfrontasie. Tieners luister meer as wat ouers dink — veral wanneer die gesprek eerlik en feitlik is.
Vra:
- Wat dink jy gebeur by hierdie partytjie?
- Hoe gaan jy huis toe kom?
- Wat sal jy doen as iemand te veel drink?
Die doel is nie beheer nie — maar beskerming. Partytjies is deel van grootword. Roekeloosheid hoef nie te wees nie.
Hulp en verdere inligting:
- South African Depression and Anxiety Group
https://www.sadag.org
- South African Medical Research Council
https://www.samrc.ac.za
- World Health Organization
https://www.who.int
- Centers for Disease Control and Prevention
https://www.cdc.gov/alcohol